|
|
|
ELMAS ( DIAMOND ) , DEĞERLİ TAŞLAR |
|
Elmas, kıymetli taşlar arasında en
uzun geçmişe sahip olanlardandır. Dünyadaki en sert mineral olmasının
yanısıra çıkarılması en güç taş olması, benzersiz parlaklığı ve parlayan
ateşi, elması tüm değerli taşların en kıymetlisi yapar.İngilizce’de de
“diamond” ifadesi, Yunanca’da “hükmedilemez, gerçek hakim” gibi manalara
gelen “adamao” sözcüğünden türetilmiştir. 4000 yıl önce Hindistan'da
bulunmuştur. Saf, renksiz elmas en bilinenidir; fakat içeriğinde mevcut
olabilen farklı maddeler nedeniyle sarı ve kahverengiden yeşile, maviden
pembe ve kırmızıya, çeşitli gri tonlardan siyaha kadar çok farklı elmas
çeşitleri de bulunur. Elmasların önemli bir kısmı, dünyanın ateş içinde
kavrulan derinliklerinde 3 milyar yıl önce oluşmuştur.
Çoğu en az 100 milyon yıllıktır. Elmas çok yüksek basınç (70000
kg/cm3) ve sıcaklıklarda (2000 ºc) kristalleşen karbon atomlarından
oluşur. Böyle bir ortam, yaklaşık 150-200 km derinliklerde bulunur ve bu
şekilde oluşmuş maddeler ancak volkanik patlamalarla yeryüzüne
itilirler. İçerisinde elmas bulunan volkanik maddelere kimberlit ve
lamproit adı verilir. Bu maddeler, yanardağlardan püsküren lavların
soğuyup katılaşmış halidir. 1 karat ağırlığında traşlanmış bir pırlanta
elde edilebilecek ham elmas kütlesinin çıkarılması için ortalama 250 ton
toprak kazılması gerekir. Kaynak : Ekrem Kuyumculuk
Elması değerli kılan tüm özellikleri, oluşumu sırasında
ortaya çıkan şartlara bağlıdır. Doğal elmasın oluşumu için olağanüstü
koşullar, yani aşırı yüksek sıcaklık ve basınç gerekir. Elmas
yerkabuğunun derinliklerinde doğar. Erimiş elmas içeren kısımlar
yüzeye fışkırıp donabilir, ancak bu olay çok nadiren gerçekleşir. Bu
nedenle yeryüzünde çok az sayıda elmas yatağı vardır. Zengin yatakların
sayısı ise birkaçı geçmez. Doğal elmasın yapısı ve oluşum şekli
bilim adamları için yol gösterici olmuş ve bu sayede yapay elmas
üretilebilmiştir. Bazı denemeler sonunda, 100 bin atmosfer basınç ve üç
bin derece sıcaklık altında tutulan grafit, elmas haline
getirilmiştir. Ancak üretilen sentetik elmaslar, doğal olanları kadar
değerli değil. Bu nedenle yapay elmaslar, çok sert yapılarından dolayı
endüstride bir çeşit zımpara olarak kullanılmaktadır.
Elmasın Kullanım Alanları: Elmaslar üç çeşittir:
A) Asil elmas: Asıl ve kıymetli olan elmastır. Ölçü birimi kırat
(karat) tır. 1 kırat 0,205 gramdır. Mücevher olarak kullanılır.
B) Bort: Yarı saydam ve lifi yapılı bir elmastır. Asıl elmastan
daha sert olduğu için, iyi cins elmasları traş etmede kullanılır. Ayrıca
sondaj sanayisinde elmas kron yapımında kullanılır.
C) Karbonado: Şekilsiz ve siyah renkli bir elmas çeşididir. Bunun
da sertliği asıl elmastan fazladır. Sondaj ekipmanları imalatında
kullanılır.
|
 |
 |
|
|
|
